Dünyaca ünlü maceracı ve televizyon programcısı Bear Grylls’ın rotası bu kez Türkiye’nin en çok tartışılan arkeolojik alanlarından birine çevrildi.

Grylls, Nuh’un Gemisi’ne ait kalıntıların bulunduğu iddiasıyla yıllardır araştırılan Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki Durupınar Formasyonu’na geldi.

26 Eylül’de yayımlanan güncel bilgilere göre Grylls, ekibiyle birlikte bölgede yürütülen çalışmaları kayıt altına aldı. Grylls’ın bölgedeki çekimlere ilişkin sosyal medya paylaşımının da bulunduğu aktarıldı.

Araştırmanın başında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi var

Gelişmenin Sivas açısından da önemli bir bağlantısı bulunuyor.

Nuh’un Gemisi iddialarının bilimsel yöntemlerle araştırıldığı uluslararası proje, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cenker Atila başkanlığında yürütülüyor.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nin resmî açıklamasına göre çalışma, 5 farklı ülkeden yaklaşık 20 bilim insanı ve öğrencinin katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Araştırma; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Erzurum Bölge Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar 13. Bölge Müdürlüğünün onayıyla yürütülüyor. ABD merkezli Noah’s Ark Scans kuruluşu da çalışmaya destek veriyor.

Bear Grylls neden Doğubayazıt’a geldi?

Bear Grylls’ın bölgedeki çalışmaları uluslararası bir belgesel projesi kapsamında kayıt altına aldığı belirtiliyor.

Anadolu Ajansı, 19 Eylül’de yayımladığı haberinde Grylls’ın ekibinin de aralarında bulunduğu İngiliz ve ABD’li üç farklı ekibin, Doğubayazıt’taki bilimsel araştırmalar hakkında belgesel çekimleri gerçekleştirdiğini duyurmuştu.

26 Eylül tarihli yeni haberde ise Grylls’ın kendisinin de alana geldiği ve ekibiyle çalışmaları takip ettiği bildirildi.

Radarlarla yerin altı inceleniyor

Araştırmada yalnızca yüzey incelemesi yapılmıyor.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nin açıkladığı çalışma programında;

• hassas GPS koordinatlarının belirlenmesi,
• 2D ve 3D dijital modeller oluşturulması,
• yüksek hassasiyetli yer altı radar taramaları,
• toprak numunelerinin alınması,
• derin kuru sondaj ve karot örneklemesi

gibi yöntemler bulunuyor.

Amaç, gemiyi andıran yapının altında ve çevresinde bulunan oluşumların jeolojik özelliklerini bilimsel yöntemlerle ortaya koymak.

Radar taramalarında dikkat çeken boşluklar

Araştırma Başkanı Prof. Dr. Cenker Atila, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada bölgede önce GPS noktalarının belirlendiğini, daha sonra üç boyutlu haritaların hazırlandığını ve radar taramalarının gerçekleştirildiğini söyledi.

Atila, radar verilerinde koridor veya oda olabilecek bazı boşlukların görüldüğünü ve sondaj ile toprak analizlerinin bu noktalar üzerinde yoğunlaştırıldığını belirtti.

Ancak bu bulguların insan yapımı yapılar olduğu veya Nuh’un Gemisi’ne ait olduğu henüz bilimsel olarak doğrulanmış değil.

Kesin değerlendirme için radar verileri, karotlar ve toprak numuneleri üzerinde yürütülen analizlerin tamamlanması bekleniyor.

Toprak örnekleri laboratuvarda incelenecek

Prof. Dr. Atila, 19 Eylül’de yaptığı açıklamada alınan toprak numunelerinin kış boyunca analiz edileceğini söyledi.

Atila, radar sonuçlarının açıklamadan yaklaşık 10 gün sonra, toprak numunelerinin sonuçlarının ise yaklaşık üç ay sonra ortaya çıkmasının beklendiğini belirtti. Araştırmaların önümüzdeki yıllarda da sürdürülmesinin planlandığını ifade etti.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi daha önce de yaklaşık bin parça toprak numunesinin laboratuvar incelemesine alındığını açıklamıştı.

Durupınar Formasyonu 1959’da fark edildi

Nuh’un Gemisi iddialarıyla anılan alanın geçmişi 1959 yılına uzanıyor.

Harita Yüzbaşı İlhan Durupınar, bölgenin hava fotoğraflarını incelerken Ağrı Dağı yakınlarında gemiyi andıran oluşumu fark etti. Daha sonra kendi adı verilen Durupınar Formasyonu, dünyanın farklı ülkelerinden araştırmacıların ilgisini çekmeye başladı.

Bununla birlikte bilim dünyasında söz konusu oluşumun gerçekten Nuh’un Gemisi olduğuna ilişkin bir uzlaşı bulunmuyor.

Yürütülen 2026 projesinin amacı da iddiayı doğrudan doğru kabul etmek yerine alanı jeolojik, jeofizik ve arkeolojik yöntemlerle incelemek. Projenin kendi açıklamasında da yapılan çalışmaların tarihî veya dinî iddiaları tek başına doğrulamadığı özellikle belirtiliyor.

Dünyanın ilgisi Sivas’ın yürüttüğü projeye çevrildi

Bear Grylls’ın bölgeye gelmesiyle birlikte Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öncülüğündeki araştırmanın uluslararası görünürlüğü de arttı.

Daha önce ABD ve İngiltere’den belgesel ekiplerinin Doğubayazıt’a ulaştığı açıklanırken, Grylls’ın çekimleriyle projenin uluslararası izleyiciye taşınması bekleniyor. Türkiye Film Komisyonu Başkanı Sait Yardımcı da uluslararası yapımların Doğubayazıt’ın görsel ve kültürel zenginliğinin dünyaya tanıtılması açısından önemli olduğunu söyledi.

Şimdi gözler, Prof. Dr. Cenker Atila ve araştırma ekibinin radar, toprak ve karot analizlerinden elde edeceği bilimsel sonuçlara çevrildi.